Ana içeriğe geç

Nasıl çalışır

PIVX İsim Servisi (PiNS), insan tarafından okunabilir alan adlarını (myname.pivx gibi) kaydetmenizi, çözümlendikleri adresi değiştirmenizi, başka sahiplere devretmenizi ve pazar yerinde listelemenizi sağlar; bunları güvenli biçimde PIVX adreslerine eşler.

PIVX, genel amaçlı akıllı sözleşmeleri olmayan UTXO tabanlı bir blok zinciri olduğundan, alan adı kütüğü gibi karmaşık bir veritabanı sistemini kendi başına çalıştıramaz. PiNS bunu çözmek için rollup tarzı bir mimari kullanır: işlemler zincir dışında yürütülür, veriler PIVX'te saklanır ve güvenlik BNB Smart Chain üzerine çıpalanır.

Sistem, birbirine bağlı beş bileşenden oluşur:

1. PIVX blok zinciri: veri erişilebilirliği katmanı​

Kullanıcının yaptığı her işlem — isim kaydı (REG), adres değişikliği (UPD), sahiplik devri (CHG), pazar yerinde listeleme (LST), listeden kaldırma (ULT) veya satın alma (BUY) — yerel bir PIVX işlemi olarak başlar. İşlem, memo alanında yapılandırılmış bir metin komutu taşır (örneğin PiNS:1:REG:domain:address:pubkey:nonce:signature).

  • Doğruluğun kaynağı PIVX zinciridir. Her alan adı komutunu kalıcı olarak saklar. Kayıtlı bir PIVX işlemi olmadan hiçbir durum değişikliği gerçekleşemez.

2. Kayıt operatörü düğümü: sıralayıcı​

Otomatik bir kayıt operatörü düğümü PIVX blok zincirini tarar. Alan adı komutlarını okur, kullanıcının doğru ücreti ödediğini doğrular ve işlemleri kuyruğa alır. Kayıt operatörü her 10 dakikada bir bu işlemleri tek bir toplu iş (batch) hâlinde birleştirir.

3. SP1 zkVM: sıfır bilgi motoru (Succinct tarafından)​

İşlem toplu işi SP1 Sıfır Bilgi Sanal Makinesine (zkVM) gönderilir. zkVM, katı bir protokol hakemi gibi davranan özel bir Rust misafir programını çalıştırır. İspat üreticisi toplu işteki her işlemi denetler:

  • İmzalar geçerli mi ve gerçekten alan adı sahipleri tarafından mı atılmış?
  • Tekrar saldırılarını önlemek için nonce'lar kesin olarak artıyor mu?
  • Alan adı önekleri doğru biçimlendirilmiş mi?
  • Bir BUY işlemi, LST işleminde belirtilen fiyatı tam olarak ödüyor mu?
  • old_root, matematiksel Merkle ispatlarıyla new_root değerine doğru biçimde geçiyor mu?

Tüm kurallar sağlanırsa zkVM, (Groth16 ile) bir ZK-SNARK kriptografik ispatı üretir. Bu ispat, matematiksel olarak şunu bildiren minicik bir sertifikadır: "A durum kökünden başlayarak, bu geçerli işlem toplu işi uygulandığında yeni durum kökü B'dir."

Bu misafir programın derlenmiş her sürümü, doğrulama anahtarı (vkey) adı verilen benzersiz bir kriptografik tanımlayıcı üretir. vkey, derlenmiş misafir programın yapısının 32 baytlık hash'idir. Doğrulama kodunun tek bir satırı bile değiştirilirse program tamamen farklı bir vkey ile derlenir.

4. BNB Smart Chain sözleşmesi: çıpa​

Üretilen ZK ispatı ve açık girdileri, BNB Smart Chain üzerindeki PiNSAnchor akıllı sözleşmesine gönderilir. Sözleşme, uzlaşma geçidi olarak çalışır.

  • Kriptografik bağ: Akıllı sözleşmenin içinde programVkey (misafir programın beklenen 32 baytlık hash'i) zincir üzerinde saklanır. Bir ispat sunulduğunda sözleşme, ispatı ve programVkey değerini Succinct'in SP1 Doğrulayıcı Geçidine iletir.
  • Anahtar-kilit doğrulaması: Doğrulayıcı geçit, ispatı yalnızca kayıtlı programVkey ile eşleşen tam olarak o misafir program tarafından üretilmişse onaylar.
  • İspat geçerliyse ve kayıtlı programVkey karşısında doğrulanırsa, sözleşme resmî ve küresel olarak kabul edilen durum kökünü B olarak günceller ve geçmişine kaydeder.
  • Tek bir kural bile ihlal edilmişse ya da ispat değiştirilmiş bir misafir programla üretilmişse (bu farklı bir vkey verirdi), sözleşme işlemi reddeder ve yetkisiz durum geçişlerini engeller.

Neden BNB Smart Chain​

Çıpa zincirinin tek görevi bir kök saklamak ve bir ispatı doğrulamaktır; dolayısıyla önemli olan, bir kontrol noktasının ne kadar hızlı kesinleştiği ve kesin kalacağından ne kadar emin olunabileceğidir.

  • Yaklaşık 2 saniyelik blok süreleri, böylece bir toplu iş ispatlanır ispatlanmaz çıpalanır ve indeksleyiciler yeni bir kontrol noktasında hızla buluşur.
  • Pratikte derin yeniden düzenlemeler yok, böylece bir indeksleyicinin senkronize olduğu kontrol noktası ayağının altından çekilmez. Derin yeniden düzenlemeler yaşayan bir çıpa zinciri, indeksleyicileri çoktan kesinleşmiş saydıkları durumu geri almaya zorlardı.
  • İspat doğrulaması, toplu işin boyutundan bağımsız olarak sabit ve düşük bir zincir maliyetidir — tek bir Groth16 doğrulaması toplu işteki tüm işlemleri kapsar.

5. Dağıtık indeksleyiciler: çözümleyiciler​

Herkes bağımsız bir indeksleyici düğümü çalıştırabilir. İndeksleyiciler, alan adı işlemleri için PIVX blok zincirini, doğrulanmış kök kontrol noktaları için de BNB Smart Chain sözleşmesini tarar. İşlemleri yerel olarak uygular, kendi Merkle ağaçlarını hesaplar ve yerel köklerinin zincirdeki kontrol noktasıyla eşleştiğini doğrular.

  • Böylece tüm indeksleyicilerin, nerede çalışırlarsa çalışsınlar, alan adlarını her zaman tam olarak aynı hedef adrese çözümlemesi güvence altına alınır (dağıtık uçlarda tek ve birleşik bir durum korunur).